Agresif Davranış Gösteren Kedi Nasıl Sakinleştirilir

Kedimle yaşadığım ilk ciddi kriz, sabahın yedisinde ayak bileğime yapışmasıyla başladı. Ne oyun ne şakaydı; kulakları geriye yatmış, gözbebekleri büyümüştü ve ben bunu "haylazlık" diye geçiştirmiştim. Sonra fark ettim ki agresiflik bir karakter özelliği değil, bir iletişim biçimi. Kedi bize "burada bir sorun var" diyor, biz de bunu terbiyesizlik sanıyoruz. Bu yazıda kendi denemelerimden ve hatalarımdan süzülen bir yol haritası çıkarmaya çalışacağım.

Önce şunu netleştirelim: hangi tür agresiflik?

Bir kedi agresifliği çözümü aramaya başlamadan önce, davranışın hangi agresiflik olduğunu ayırt etmek gerekiyor. Çünkü her biri için yapılacak şey farklı, hatta bazıları birbirinin tam tersi.

• Oyun kaynaklı agresiflik: Genellikle genç kedilerde. Pusuya yatar, ayak bileğine atlar, ısırır ama derin yaralamaz. Kuyruk hareketli, vücut gevşek.
• Korku agresifliği: Vücut küçülmüş, kulaklar yana yatık, tüyler kabarık. Kedi kaçmak ister; yolunu kapatırsanız saldırır.
• Yönlendirilmiş (redirected) agresiflik: Camdan başka bir kedi görür, öfkelenir, sizi ısırır. En çok yanlış anlaşılanı budur çünkü tetikleyici ortada görünmez.
• Okşama kaynaklı agresiflik: Kucağınızda mırlar, sonra bir anda ısırır. Aslında dakikalar önce kuyruğunu şaklatıp uyarı vermiştir.
• Ağrı kaynaklı agresiflik: Daha önce hiç böyle olmayan bir kedi aniden dokunulmaya tahammülsüz hale gelmişse, ilk şüphe sağlıktır.

Benim kedimde başlangıçta oyun agresifliği vardı, ama bir dönem huyu iyice değişince veterinere gittik ve idrar yolu tarafında bir sıkıntı çıktı. Kedilerde idrar yolu problemlerinin belirtilerini bilmek, davranış değişikliklerini okurken gerçekten işe yarıyor. Ağrılı bir kedinin sabrını sınamanın anlamı yok; önce muayene, sonra davranış çalışması.

Yöntemleri karşılaştıralım

Denediğim başlıca yaklaşımları, hangi durumda ne kadar işe yaradığına göre bir tabloda topladım. "Etki süresi" derken, ilk somut farkı görmeye başladığım zamanı kastediyorum.

Son satırı özellikle koydum. Su püskürtmeyi ben de bir dönem denedim ve tek yaptığı, kedinin benden çekinip saldırıyı beklenmedik anlara kaydırması oldu. Kedi cezayı davranışıyla değil, sizinle ilişkilendiriyor.

Benim uyguladığım sıra

1. Sağlık kontrolü. Özellikle davranış son birkaç ayda değiştiyse. Muayeneye gitmeden önce kediyi taşıma çantasına alıştırmak, ziyaretin kendisini bir travmaya çevirmemek için önemli; veteriner hazırlığı üzerine ayrı bir konu olarak düşünmeye değer.
2. Bir hafta not tutmak. Saat, ortam, kim vardı, ne yapıyordum. Benim kedimde saldırıların yüzde çoğunun akşam yemeği öncesine toplandığını böyle gördüm. Aç kedi, gergin kedi. Porsiyon ve öğün düzenini oturtmak tek başına ciddi fark yarattı.
3. Avlanma döngüsünü tamamlatmak. Olta oyuncağıyla kovala–yakala–ödül sırasını kurdum: oyunun sonunda mutlaka yakalatıyor, hemen ardından mama veriyorum. Kedi doğal döngüyü tamamlayınca sakinleşiyor.
4. Elle oyunu tamamen bırakmak. Elimi hiçbir koşulda oyuncak olarak kullanmıyorum. Saldırı anında da bağırmak yerine donup elimi gevşek bırakıyorum; hareket eden şey av gibi görünüyor.
5. Dikey alan açmak. Duvar rafı ve yüksek bir tırmalama ağacı, kedinin geri çekilebileceği güvenli bölge oldu. Evde köpek de varsa bu neredeyse zorunlu; iki türün aynı evde yaşaması büyük ölçüde kaçış rotalarının varlığına bağlı.

Kediye "yapma" demek yerine, yapabileceği doğru şeyi önüne koymak; bende işe yarayan tek mantık bu oldu.

Ne zaman uzman desteği?

Kanatan ısırıklar, insanı odaya sokmayacak kadar ciddi saldırılar, dört-altı haftalık düz