İlk akvaryumumu kurduğumda yaptığım hata çok klasikti: cam tankı akşam kurdum, suyu doldurdum, ertesi sabah da balıkları aldım. Bir hafta içinde altı balıktan dördünü kaybettim. O gün öğrendiğim şey şuydu — akvaryum kurmak bir tank ve su işi değil, bir bakteri kolonisi yetiştirme işi. Balık tankı nasıl kurulur sorusunun gerçek cevabı da burada saklı.
Balıklar amonyak üretir. Amonyak, düşük dozda bile solungaçları yakar. Filtrenin süngeri bu amonyağı emmez; süngerin üzerinde yerleşen bakteriler amonyağı nitrite, sonra da çok daha az zararlı olan nitrata çevirir. Bu bakteri kolonisi kendiliğinden oluşur ama zaman ister. Yeni kurulan bir tankta bu koloni yoktur, dolayısıyla ilk balık grubu kendi atığında zehirlenir. Akvaryumcularda "yeni tank sendromu" dedikleri şey tam olarak budur.
Yani kurulumun kalbi, balık gelmeden önce bu döngüyü tamamlamaktır. Ben buna sabır vergisi diyorum ve ödememek her seferinde daha pahalıya patlıyor.
Üç yol var ve üçünü de denedim. Farkları şöyle:
| Yöntem | Nasıl yapılır | Süre | Riski |
|---|---|---|---|
| Balıksız döngü (saf amonyak) | Suya damla damla amonyak eklenir, bakteriler beslenir | 3-5 hafta | Yok; hiçbir canlı zarar görmez |
| Yemle döngü | Bir tutam balık yemi atılıp çürümeye bırakılır | 4-6 hafta | Amonyak miktarı kontrolsüz, koku ve küf olabilir |
| Hazır bakteri + olgun sünger | Çalışan bir tanktan filtre süngeri ödünç alınır | 3-10 gün | Kaynak tanktan hastalık taşıma ihtimali |
Benim tercihim üçüncüsü ile birincisinin karışımı: güvendiğim bir akvaryumcudan olgun sünger parçası alıp filtreme koyuyorum, ardından yine amonyakla besleyip test ediyorum. Döngünün bittiğini şuradan anlarsınız: 24 saat içinde amonyak ve nitrit sıfıra düşüyor, nitrat ise ölçülebilir seviyeye çıkmış oluyor. İkisinden biri hâlâ okunuyorsa balık koymayın.
Poşeti 20 dakika suyun üstünde yüzdürüp sıcaklığı eşitleyin, sonra 15-20 dakika boyunca azar azar tank suyu ekleyin. Poşet suyunu tanka boşaltmayın, balığı kepçeyle alın. İlk partide tankın kapasitesinin üçte birinden fazlasını doldurmayın; bakteri kolonisi yeni yükü karşılamak için birkaç gün daha büyümeli. Ben iki hafta arayla ekleme yapıyorum.
Balık seçiminde de sabırlı olun. Zebra danio, platy ve corydoras gibi türler yeni tanklara toleranslıdır. Beta balığı ya da hassas karidesleri en sona bırakın.
İlk ay her gün test edin. Test kitine harcadığınız para, kaybettiğiniz balıkların hem parasal hem vicdani bedelinden çok daha düşük.
Akvaryum, kedi ya da köpek gibi size geri bildirim vermeyen bir canlı grubu barındırıyor. Bir kedinin idrar yolu sorununu davranışından anlarsınız, balığınki için elinizdeki tek dil test kiti. Bu yüzden diğer evcil hayvanlarda "gözlem" dediğimiz şeyin karşılığı burada "ölçüm". Bu alışkanl