Kedilerde Göz Sorunları

Kedimin sol gözü bir sabah hafifçe kısıktı. Ben de "uyku sersemliğidir" deyip geçtim. Akşam eve döndüğümde göz tamamen kapalıydı, altında kurumuş sarımsı bir iz vardı ve pati yüzünü kaşımaya çalışıyordu. O gün öğrendiğim şey şu: kedi gözü çok hızlı bozulan, ama doğru zamanda müdahale edilirse çoğunlukla sorunsuz iyileşen bir organ. Aradaki fark genelde 24-48 saat.

Aşağıda kendi deneyimlerimden ve veterinerimin bana defalarca tekrarlattığı notlardan çıkardığım pratik bir yol haritası var. Amacım teşhis koymanız değil; neyin acil, neyin bekleyebilir olduğunu ayırt edebilmeniz.

Kedi gözü ağrısı nasıl anlaşılır?

Kediler ağrıyı saklama konusunda ustadır. Miyavlayarak "gözüm ağrıyor" demezler; bunun yerine davranışları değişir. Ben şu işaretleri kırmızı bayrak olarak öğrendim:

• Şaşı bakış (blefarospazm): Tek gözü sürekli yarı kapalı tutmak. Bu neredeyse her zaman ağrı demektir.
• Işıktan kaçınma: Pencere kenarını seven kedinin birden karanlık köşeye çekilmesi.
• Patisiyle yüzünü ovalamak veya halıya sürtmek: Kaşıntıdan çok rahatsızlık işaretidir ve durumu kötüleştirir.
• Üçüncü göz kapağının görünmesi: İç köşeden beyazımsı bir zarın yükselmesi. Tek gözde ise lokal, iki gözde ise sistemik bir şeye işaret edebilir.
• Akıntının rengi: Berrak ve sulu olması genelde tahrişi, yeşil-sarı ve yapışkan olması bakteriyel bir tabloyu düşündürür.
• Gözbebeği farkı: İki gözün gözbebeği farklı büyüklükteyse bekleme lüksü yoktur.

Bir de sık atlanan bir detay: kedinin genel hâli. İştahı kesildiyse, burnu da akıyorsa, hapşırıyorsa muhtemelen göz tek başına bir sorun değil, üst solunum yolu enfeksiyonunun bir parçası. Benim kedimde de öyle olmuştu; göz sadece görünen yüzüydü.

En sık karşılaşılan tablolar ve ayırt etme

Aşağıdaki tabloyu, veterinerle konuşurken doğru soruları sorabilmek için hazırladım. Kesin teşhis yerine geçmez; floresan boya testi ya da göz içi basınç ölçümü olmadan bazılarını gözle ayırmak mümkün değil.

Evde ne yapılır, ne yapılmaz

Veterinere gidene kadar geçecek sürede yapılabilecek birkaç şey var, ama daha önemlisi yapılmaması gerekenler.

1. Temizlik: Steril serum fizyolojik ile ıslatılmış temiz bir gazlı bez, göz köşesinden dışa doğru tek yönde. Her göz için ayrı bez. Pamuk kullanmıyorum, tüy bırakıyor.
2. Ovalamayı engelleyin: Elde yaka varsa takın. Bir kedi, ağrıyan bir kornea çiziğini birkaç saatte ciddi bir ülsere çevirebilir.
3. Fotoğraf çekin: Belirtiler dalgalanır. Muayene sırasında göz "iyi" görünürse elinizdeki kayıt işe yarar. Veteriner ziyaretine hazırlık konusunda ayrı bir yazımız var, oradaki not tutma önerisi burada da geçerli.
4. Kesinlikle yapmayın: İnsanlar için satılan göz damlalarını, özellikle kortizonlu olanları uygulamayın. Kornea ülseri varsa kortizon tabloyu ağırlaştırır. Evde kalan eski kedi damlalarını da kullanmayın; açılmış şişeler kontamine olur.
5. Papatya suyu, tuzlu su, anne sütü gibi çözümler: Ben de duydum, denemedim ve denemenizi önermiyorum. pH ve sterilite kontrolü olmayan hiçbir sıvı göze girmemeli.

Kendi kuralım şu: gözünü 12 saatten uzun süre kısık tutan bir kedi, ertesi güne bırakılmaz. Kapak şişliği ve akıntı sabırlıdır, kornea değildir.

Önerim

Pratik bir sıralama vermek gerekirse: gözbebeği farkı, gözde bulanıklık, ışıktan kaçma veya gözün büyümüş görünmesi varsa aynı gün veterinere gidin. Sadece hafif kızarıklık ve berrak akıntı varsa 24 saat gözlemleyip düzelmezse randevu alın. İki gözde birden başlayan, hapşırık ve iştahsızlıkla gelen tabloda ise enfeksiyon zeminini araştırmak gerekir; bu tür durumlarda idrar yolu ya da sindirim ş