Sokak Kedisini Evcilleştirme Süreci

Bahçe duvarımın üstünde üç ay boyunca beni izleyen tekir bir kedi vardı. Yaklaştığımda kaçmıyor, ama bir metreden fazla da izin vermiyordu. O üç ay bana şunu öğretti: bir yaban kedisi evcil hale getirmek, sabırdan çok doğru sıralamayla ilgili bir iş. Yanlış adımı yanlış zamanda atarsanız, kazandığınız iki haftalık güveni bir dakikada kaybediyorsunuz.

Önce doğru soruyu soralım: karşınızdaki kedi gerçekten yabani mi?

Sokakta gördüğümüz kedilerin büyük kısmı aslında "yabani" değil, sahipsiz. Bu ikisi çok farklı iki hikâye. Ayırt etmek için baktığım şeyler şunlar:

• Bakış teması: Sahipsiz ama insan görmüş kedi gözünüze bakar, miyavlar, sesi size yöneliktir. Gerçek yabani kedi göz teması kurmaz, sessizdir.
• Kaçış mesafesi: Elinizi uzattığınızda geriler mi, yoksa tamamen ortadan kaybolur mu?
• Gündüz aktifliği: Yabani kedi büyük ölçüde alacakaranlık ve gece hareket eder; gündüz görünen kedi genelde insana alışıktır.
• Yiyeceğe tepki: Siz oradayken yemeye başlıyorsa iyi işaret. Siz uzaklaşmadan bir lokma almıyorsa yol uzun.

Bu ayrımı yapmanız önemli, çünkü insana alışkın bir kediyi eve almak birkaç gün sürebilirken, gerçek yabani bir kedide aynı işi haftalarla, bazen aylarla ölçüyorsunuz. Kendi tekirim ikinci gruptaydı ve tam dokuz hafta sürdü.

Süreci nasıl bölüyorum: dört aşama

1. Öngörülebilirlik aşaması (1-2 hafta)

İlk hafta hiçbir şey yapmıyorum. Sadece aynı saatte, aynı yere, aynı kabı koyup çekiliyorum. Kedinin öğrenmesini istediğim tek şey: "Bu insan geldiğinde yemek geliyor, tehdit gelmiyor." Bu aşamada mama kabının yanına oturmaya kalkmak en sık yapılan hata. Ben yaptım, kedi iki gün ortadan kayboldu.

2. Mesafe kısaltma aşaması (2-4 hafta)

Kabı her gün birkaç santim bana yaklaştırıyorum, kendim de yerde oturuyorum. Ayakta duran insan büyük görünüyor; oturmak bedeninizi küçültüyor. Telefonla oynuyor gibi yapıp göz temasından kaçınıyorum. Kedi bakışları tehdit olarak okuyor; yavaş yavaş gözünüzü kırpmak ise tam tersi bir mesaj veriyor. Bu numara işe yarıyor, benim tekirim ilk defa bu aşamada benim yanımda yemek yedi.

3. Temas aşaması (1-3 hafta)

Elimi uzatmıyorum, bırakıyorum. Yumruk yaparak yere koyuyorum, kedi kokluyor, kafasını değdiriyor. İlk dokunuş her zaman çenenin altı veya yanaklar; sırt ve karın çok sonra. Kuyruk dibi ve karın bölgesi savunma refleksi tetikliyor.

4. İç mekâna geçiş

Kapıyı açık bırakıp içeride mama koyuyorum, ama kapatmıyorum. Kedinin kaçış yolunun kapandığını fark ettiği an bütün ilerleme geri sarıyor. İçeride kendi isteğiyle üç-dört öğün yediyse kapıyı kapatmayı deniyorum. Bu geçişten önce mutlaka bir kontrol muayenesi ayarlıyorum; taşıma kabı ve muayene stresi için yaptığım hazırlıkları veteriner muayenesine hazırlanma konusunu anlatan yazıda daha detaylı bulabilirsiniz.

Yöntemleri karşılaştıralım

Benim gördüğüm en sık üç hata

1. Aşırı ödül vermek. Kedi doyduğunda sizinle ilgilenmiyor. Ben günlük porsiyonu ikiye bölüp yarısını "eğitim" için ayırıyorum. Porsiyon hesabında zorlanıyorsanız kedi beslenmesi ve doğru porsiyonlar konusundaki içerik iyi bir başlangıç noktası.
2. Sesle bastırmak. Yüksek sesle "gel gel" demek işe yaramıyor; fısıltı seviyesinde ve tek heceli sesler daha etkili.
3. Evdeki diğer hayvanı hesaba katmamak. Yeni gelen yabani kedi, evdeki köpeği veya kediyi görürse tüm süreç sıfırlanır. İlk iki hafta kapalı bir oda şart. Köpekle aynı evde yaşama düzenini kurmak ayrı bir konu ve kendi kurallarına sahip.

Önerim

Gerçekten yabani bir kediyle uğraşıyorsanız kademeli besleme yöntemini seçin ve süreyi baştan kabullenin: iki ay normal, üç ay da olağan dışı değil. Yavru bir kediyseniz iş çok daha hızlı; üç aylıktan küçük yavrularda iki-üç hafta yeterli oluyor.

Üç ölçüt koyuyorum kendime: kedi benim yanımda yemek yiyor mu, kendi isteğiyle bir metreye yaklaşıyor mu, dokunulduğunda kaçmıyor mu. Bu üçü tamamlanmadan eve almayı denemi