Bir hamster almaya karar verdiğinizde iş aslında yeni başlıyor. Pet shop vitrininde altı tane kemirgen yan yana duruyor, hepsi sevimli, hepsi avucunuza sığıyor ve satıcı "hepsi aynıdır" diyor. Değil. İlk hamsterımı böyle bir cümleye güvenerek aldım ve iki hafta sonra kafeste iki hayvanın birbirine girdiğini görünce anladım ki tür farkı, kedi ile köpek farkı kadar ciddi bir konuymuş.
Bu yazıda kendi deneyimimden ve zaman içinde tuttuğum notlardan yola çıkarak hamster türleri hangileri sorusunu, kataloğa bakar gibi değil, evde yaşarken ne fark ettiğim üzerinden anlatacağım.
Evcil olarak tutulan hamsterlar birkaç ayrı türden geliyor ve bu türler arasında boy, karakter, aktif olduğu saatler, birlikte yaşama toleransı ve hatta hastalanma eğilimi bile değişiyor. Yanlış tür seçimi genellikle şu üç şikâyeti doğuruyor:
Bu üç şikâyetin üçü de aslında bakım hatası değil, uyumsuz eşleşme. Yani sizin hayat düzeniniz ile seçtiğiniz türün doğası birbirini tutmuyor.
Aşağıdaki tabloyu, yıllar içinde hem kendi kafeslerimde hem tanıdıklarımın evinde gözlemlediklerimi derleyerek çıkardım. Rakamlar kabaca ortalamadır, her hayvan bireysel farklılık gösterir.
| Tür | Yaklaşık boy | Karakter | Birlikte yaşama | Kime uygun |
|---|---|---|---|---|
| Suriye (Golden / Teddy Bear) | 13-18 cm | Sakin, elle alışması en kolay olan | Kesinlikle tek başına | İlk kez hamster alan, hayvanı elleyerek vakit geçirmek isteyen |
| Campbell cüce | 8-10 cm | Hareketli, ani, bazen ısırgan | Aynı cinsten, birlikte büyümüşse mümkün ama riskli | Seyretmekten keyif alan, sabırlı sahip |
| Winter White (Djungarian) | 8-10 cm | Cücelerin en uysalı sayılır | Şartlı; kavga çıkarsa hemen ayırmak gerekir | Küçük hayvan isteyen ama fazla agresyon istemeyen |
| Roborovski | 4-6 cm | Çok hızlı, neredeyse hiç durmaz | Grup halinde yaşamaya en yatkın olanı | Elleme değil izleme odaklı sahip |
| Çin hamsteri | 9-12 cm | Sessiz, uzun kuyruklu, tırmanmayı sever | Genelde tek | Farklı bir görünüm ve sakin bir hayvan arayan |
Elimde en uzun süre kalan hamsterlar Suriye türüydü. Büyük olması avantaj; parmak arasından kayıp gitmiyor, çocuk elinde bile daha kontrol edilebilir. Ama tek şart var: tek yaşar. Ergenliğe girdikten sonra aynı kafeste iki Suriye hamsteri tutmak, er ya da geç yaralanmayla biter. Bunu "belki bizimkiler anlaşır" diye test etmeyin, ben bir kez denedim ve gece yarısı veterinere gitmek zorunda kaldım. O gece, taşıma kutusunu bile doğru hazırlamamıştım; muayeneye hazırlıkla ilgili temel şeyleri o günden sonra ciddiye aldım.
Campbell ve Winter White dışarıdan neredeyse ayırt edilemez, hatta pet shoplarda melez bireyler oldukça yaygın. Bu melezlik önemli, çünkü Campbell hattında şeker hastalığına yatkınlık bilinen bir sorun. Cüce bir hamster aldıysanız şekerli meyveleri ve marketten alınan şekerli ödül çubuklarını rutin hale getirmemekte fayda var.
Cücelerin ikinci meselesi hız. Elinizden fırlayıp odaya dağılmaları saniyelik iş. Bu yüzden onları alçak bir yüzeyde, tercihen büyük bir kutu içinde ellemek gerekiyor.
Robo almak isteyen tanıdıklarıma hep şunu soruyorum: hayvanı kucağınıza almayı mı, yoksa camın önünde seyretmeyi mi istiyorsunuz? Robo, akvaryumdaki balıklara benzer bir keyif verir; sürekli hareket, sürekli kazma, sürekli koşu. Elle temas neredeyse yok denecek kadar az. Aynı mantıkla bir akvaryum kurmayı düşünen biri için de tatmin edici bir seçenek olabilir.
Hamster deneyimi olmayan ya da evde çocuk bulunan biri için Suriye hamsteri hâlâ en güvenli tercih. Daha önce kemirgen bakmış, hayvanın kendi ritmini izlemekten keyif alan biri içinse Roborovski grubu daha eğlenceli. Winter White ise ikisinin arasında makul bir orta yol; küçük ama tamamen ulaşılmaz değil.
Hangi türü seçerseniz seçin, kafes boyutunu tür küçüldükçe küçültme hatasına düşmeyin. Cüce hamsterlar da en az büyükler kadar zemin alanına ihtiyaç duyar, çün